Lekker Tafelen
Online foodmagazine voor iedereen

Wat is gezond eten? Een nuchtere kijk op voeding

Wat is gezond eten? Het is een vraag die velen bezig houdt. Wij hebben er nuchtere ideeën over. Je leest ze hier.

2 826

Wat is gezond eten? Een nuchtere kijk op voeding – Het is een vraag die velen bezig houdt. Op zoek naar hét ultieme ingrediënt dat je zou moeten eten of nalaten te eten om een lang en onbezorgd leven te leiden, wordt er flink over gebakkeleid. En zelfs bij Lekker Tafelen hebben we een mening over de vraag: wat is gezond eten? Een verfrissende, vinden we zelf.


Laveren binnen de duivelsdriehoek: suiker, melk en gluten

 suiker
 melk
 brood

 

Lees de bladen, health- & foodblogs er maar op na: je mag geen suiker, geen koemelk en geen gluten meer. Allemaal ongezond, of ten minste niet passend binnen een gezond voedingspatroon.  Nee, groente, noten en zaden moeten we knagen. Sojamelk, of nog liever rijstmelk, amandelmelk of welk wit alternatief drankje er ook wordt geboden. Vlees? Doe maar niet. Misschien een schriel kippetje, maar het varken mag terug de schuur in. Beter een peulvruchtenburger, dat bevat ook eiwit en natuurlijk af en toe een (vet) visjes voor de omega 3 (lees: goed voor de hersens). Brood? Met mate, maar dan niet gewoon een halfje bruin, dat kan écht niet meer: spelt, quinoa, of tenminste zuurdesem. Doorspekt met zaden, want doorspekken met spek, nee dat is verleden tijd.

De vraag is: hebben ze gelijk? Ik denk: ja en nee.

Wat is gezond eten? Een nuchtere kijk op voeding

Er zijn al heel veel wetenschappelijke onderzoeken gedaan over gezond eten, die elkaar – zoals dat in de wetenschap gaat – ook nog vaak tegenspreken. Deze persoonlijke visie is de huis-tuin-en-keuken visie van iemand die al een levenslange liefdesrelatie met goed eten heeft. Niet wetenschappelijk, wél doordacht.

Het grote probleem met onze voeding is dat we gestopt zijn om het zelf klaar te maken. We hebben het uit handen gegeven aan de voedingsindustrie. Waar vroeger je grootmoeder voor de zondag zelf een toetje maakte – ja, met lekker veel suiker er in, waarom niet – kun je nu elke dag een toetje uit het schap halen. Lekkere trek? Er zijn rekken vol met zoete en hartige snacks. Die je allemaal niet nodig zou hebben, als je gewoon goed ontbijt, lekker luncht en gezond eet ‘s avonds. Met een appel toe, zoals vroeger.

Het probleem met onze voeding is dat we gestopt zijn om het zelf klaar te maken

Alsof je ziek zou worden van een glas water, staat er in bijna ieder huishouden frisdrank, limonade voor de kinderen of voorverpakte sappen – voor ‘tegen de dorst’. Koffie komt niet meer van een boon, maar uit een cupje of ‘pad’.

Een doorgefokt stukje droog vlees smaakt nergens meer naar, dus dat moet (voor)gemarineerd worden of liever nog worden bedolven onder een bergje saus – uit zo’n handige knijpfles.

En zo kan ik nog uren doorgaan. We worden daarnaast (of misschien daardoor?) steeds dikker – inmiddels heeft nét iets meer dan de helft van de Nederlandse bevolking last van overgewicht en bijna 15% zelfs last van obesitas – en we bewegen steeds minder. Een gezond tegengeluid kon dus niet uitblijven.

Wat is gezond eten: voortschrijdend inzicht?

De vraag die ik mij stel is of dit tegengeluid van bijvoorbeeld geen suiker, geen melkproducten en geen gluten, nu het voortschrijdende inzicht is dat we nodig hebben.

Natuurlijk, suiker hebben we eigenlijk helemaal niet nodig. Maar omdat het zo lekker smaakt is het bij een heleboel producten naar binnen geslopen, om de omzet te verhogen: aan doperwtjes uit blik, ham en mayonaise – om eens een aantal ‘hartige’ producten te noemen – wordt het gewoon toegevoegd omdat meer mensen het dan lekker vinden en kopen. Maar met mate geconsumeerd – in bijvoorbeeld dat sporadische toetje of koekje – zullen de meeste mensen er niets van krijgen. Lees hier meer over suiker.

Hetzelfde geldt voor melk. Mede gefinancierd door de overheid en de industrie werden we vroeger groot gebracht met Joris Driepinter, die wel drie pinten (anderhalve liter!) melk per dag dronk en daarom zo groot, sterk en slim was. Toen we er achter kwamen dat hele volksstammen ook zonder melk zijn groot geworden, gingen we ons een beetje achter de oren krabben. Niet vreemd, dat mensen melk nu helemaal wantrouwen. Enkele voedselschandalen (zoals overmatig antibiotica gebruik) hebben daar ook aan bijgedragen.

Ja: en gluten, die gluten. Misschien leek het alleen maar zo dat vroeger minder mensen last hadden van gluten uit tarwe, omdat men het niet als zodanig kon herkennen. Misschien heeft het te maken met de manier waarop de tarwe door de industrie is ‘veredeld’. Was tarwe vroeger een meerjarig gewas, tegenwoordig worden alleen nog maar éénjarigen geteeld. Maakt dat wat uit, zul je denken? Maar natuurlijk: de wortels groeien minder diep de grond in en halen dus minder grondstoffen uit de aarde. Eénjarig graan groeit sneller, levert meer korrels op maar put de bodem ook meer uit. Meer water en mest zijn nodig. Zou dat invloed hebben op de kwaliteit van ons graan? Ik denk het wel. Maar om dan nu helemaal geen graan meer te eten? Graan is al millenia ons basis voedsel geweest en volksstammen zijn er groot en sterk mee geworden.

Een rondje biologische supermarkt

Wanneer je een gemiddelde biologische supermarkt in gaat – toch echt dé plek waar de gezonde voorhoede winkelt – zie ik daar nog steeds dezelfde gemaksmiddelen als in de gewone supermarkt staan: bouillonblokjes (zonder gist, dat dan weer wel); pastasauzen (iets groezeliger van kleur); rijen vol verantwoorde snacks, glutenvrije crackers, gezellige ‘raw’ mixen, havermout in 20 variaties (hoe zó?) en rijen met jammetjes, chocolade (zonder suiker), tofu-toetjes….

De Unox soep wordt verruild voor de soep van de Soep Fabriek, de leverworst voor de vegetarische paté uit blik en de Hollandse boerenkool voor de uit Kenia overgevlogen bimi, want die hoef je nauwelijks te wassen en al helemaal niet in stukjes te snijden. Ik geloof best dat het meestal gezonder zal zijn dan de alternatieven uit de reguliere supermarkt. Maar het blijft gemaks-shoppen. En je blijft dus dingen eten die je helemaal niet nodig hebt of die je beter zelf kunt klaarmaken.

Wat te doen? Ga zelf koken!

Ik zou willen zeggen: trek je niet te veel aan van de hypes. Sommige dingen weet je diep in je hart ook: een frikandel uit de muur is niet gezond. Er zitten geen bouwstoffen voor je lichaam in, louter loze calorieën. En dat in het beste geval, want misschien zitten er ook nog stoffen in, die je lichaam niet als eten herkent: (synthetische) kleur- en geurstoffen, conservatoren, emulgatoren. Anti-klontermiddel, anti-oxidanten….  Ga je dan dood van één frikandel? Nee, meestal niet nee. Tenzij je heel erg allergisch bent voor één van de ingrediënten natuurlijk. Maar niet te vaak doen dus! “Te is nooit goed”.

Gebruik je gezonde (boeren)verstand

Wat is dan wel gezond eten, wat moet je dan wel doen? Gebruik je gezonde (boeren)verstand. Niet domweg het vinkje ‘gezonde keuze’ volgen, je kunt zelf heus wel nadenken! Zoek verse ingrediënten, die niet zijn voorgesneden, of anders voor-bereid. Geen vloeibare boter uit de knijpfles, maar gewoon een pakje. Geen knoflookspread uit de tube, maar gewoon een teentje, geen voorgepofte aardappel in een plastic bakje, maar zelf even in die oven leggen. En varieer! In kleur, geur en smaak.

Moeite met kiezen? Volg gewoon de seizoenen en kies lokaal.

In het seizoen smaken verse producten beter, zijn ze goedkoper en komen ze bovendien vaak uit Nederland zelf. Dat scheelt weer kilometers reizen.

Wat zijn gezonde keuzes volgens Lekker Tafelen?

  • Sla het ontbijt niet over! Ontbijt gevarieerd, en zorg dat je ontbijt zo voedzaam is, dat je er tot aan de lunch mee door kunt.
  • Drink genoeg, maar niet te veel frisdranken. Houd je niet zo van water? Geef water dan af en toe een smaakje door er wat kruiden (munt) of citroensap aan toe te voegen.
  • Neem de tijd om goed te lunchen. Maak je boterhammen/broodjes of crackertjes extra aantrekkelijk en voedzaam door er ook nog een blaadje sla, tomaatje, plakje komkommer of een gekookt eitje op te leggen.
  • We zijn niet vies van vleeswaar, maar houdt het puur: een goede plak ham, een plak kalfsrollade of rookvlees, ambachtelijke salami. Liever geen plakje Bob-de-Bouwer vleeswaar.
  • Varieer! Eet niet elke lunch boterhammen met kaas, maar maak ook eens een salade, of warm dat restje van gisteren op.
  • Niet te veel en niet te vaak een tussendoortje. En als je het dan toch doet: maak het zelf.
  • Snack niet te veel voor het avondeten. Kunnen jij en/of je kinderen toch niet wachten? Geef dan wat stukjes rauwkost (eventueel met een zelfgemaakt sausje, zoals houmous).
  • Gebruik als uitgangspunt voor je avondeten lokale groenten van het seizoen. Die zijn niet alleen goedkoop, ze komen van dichtbij en hebben het meeste smaak. En wees er niet zuinig mee.
  • Varieer tussen aardappelen, pasta, rijst en andere koolhydraten (zoals bijvoorbeeld polenta, couscous, quinoa). Een keertje weglaten kan ook geen kwaad, maar haal ze niet helemaal uit je menu.
  • Ga wat vaker los op (vette) vis, schaal en schelpdieren. Ze zijn wat ons betreft zwaar ondergewaardeerd.
  • Eet liever minder vlees maar wel van goede kwaliteit. Vermijd ‘vleesproducten’ zoals geprepareerde hamburgers, goedkope worsten en ander mystery meat.
  • Let op vet: je hebt het ook nodig. Zonder vet lossen de vitamines uit je groenten niet eens op in je lichaam en poep je ze direct weer uit. Maar gebruik liefst wel pure producten, geen knijpflessen met vage melanges. Varieer tussen boter en plantaardige olie. En mayonaise uit een potje is ook niet de oplossing om aan je vetten te komen.
  • Peulvruchten zijn een goede aanvulling, maar wat ons betreft geen vervanging van andere eiwitten.
  • Zuivel is niet de duivel! Melk drinken is geen must, maar eet rustig echte kaas, yoghurt, kwark en af een toe een beetje slagroom of crème fraîche kan wat ons betreft ook prima.
  • Neem de tijd om je eten klaar te maken en neem ook de tijd om te eten en ervan te genieten. We eten het meeste wanneer we ondoordacht eten naar binnen schuiven, lees: wanneer we voor de tv zitten te eten.  Samen aan tafel zitten met lekker eten is hét uitgangspunt van Lekker Tafelen. Niet alleen lekker en gezellig, maar ook nog eens gezond.
  • Fruit: dagelijks twee stuks fruit vinden wij ook een mooi streven. Desnoods niet alleen als los stukje fruit, maar maak ook daar af en toe een feestje van: door een toetje, als fruitsalade. We hebben ook wat dat betreft op onze site recepten genoeg!

Een goede leidraad om in het achterhoofd te houden is: als je grootmoeder het niet als eten zou herkennen of begrijpen, liever niet  kopen. Veel succes ermee, je kunt het best!

Printen

Deze recepten en tips zijn mogelijk ook interessant

Laat een reactie achter

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

2 Reacties
  1. Patricia zegt

    Hallo Vanessa,

    Eindelijk weer eens een nuchtere kijk op lekker en gezond eten.

    1. Vanessa van Koppen zegt

      Dank je Patricia, heel fijn om te horen!

Laat een reactie achter

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze website maakt gebruik van functionele en commerciële cookies. Zonder deze cookies is deze website niet mogelijk en ze helpen u aan een betere gebruikerservaring. Oké Lees meer