Prei kopen lijkt niet zo moeilijk, toch? Maar als je je er een beetje in verdiept, zul je zien dat er een hele wereld voor je opengaat. Want wat is nu eigenlijk verse prei? In de praktijk staan we steeds verder af van de plek waar ons voedsel groeit of gemaakt wordt. We gooien achteloos een paar preien in ons boodschappenmandje, of we maken het nog makkelijker met voorgesneden prei. Heb je dan ook in de gaten hoe die prei veranderd is in de afgelopen tijd? Je raakt eraan gewend, zelfs aan de hogere prijs. Kom, we gaan samen inkopen en kijken hoe dat beter kan.
Prei kopen in de supermarkt, makkelijker kan het niet
De meesten zullen prei in de supermarkt kopen. Dat is makkelijk, want dan heb je alles in één keer. Je hoeft er bijna geen moeite voor te doen, alhoewel je die tegenwoordig wel zelf moet wegen en scannen. Maar alles in je boodschappenmandje gooien, nog even afrekenen en je bent klaar. Makkelijker wordt het niet. Of toch wel? Want een snelle blik op de website van ’s lands grootste supermarkt levert bij de zoekopdracht prei de volgende resultaten op: prei, prei gesneden, prei fijngesneden, prei biologisch, prei à la crème deelblokjes, mix voor ovenschotel met prei en kerrie, prei kerriesoep verspakket, oven & airfryer prei peen, basis voor prei ovenschotel, Thaïse wokgroenten met prei en rode peper, ham-preisalade, plantaardige party dip met prei en kruiden, preitaart uit de diepvries, cup a soup prei crème, eitje preitje salade. Dat is best een verrassende lijst, toch? Een lijst waarin gemaakt vooral centraal staat. Nergens staat een verwijzing naar waar die prei vandaan komt, nergens staat iets over de kwaliteit van die prei. De gemaksvarianten slaan we even over, want daar kunnen we nog wel 10 artikelen over schrijven. Laten we even inzoomen op de verse prei. Die verse prei koop je tegenwoordig per steel. Alleen het wit, en een klein stukje groen. Dat is niet om ervoor te zorgen dat jij minder hoeft weg te gooien. Nee, dat is om de logistiek van die supermarkt makkelijker te maken. En voor die ene steel prei betaalden wij op het moment van schrijven 65 cent. Laat je die prei al voor je snijden, dan betaal je € 2,29 per 400 gram, dat is € 5,73 per kilo, en als je die hele speciale prei en peen voor de oven & airfryer kiest, betaal je € 6,65 per kilo. Gemak heeft dus echt een prijs.
Prei kopen bij de boer is gedoe
Als je prei bij de boer wil kopen, is dat gedoe. De kans is groot dat je niet eens weet waar een preiteler zit. Weet je überhaupt een akkerbouwer bij jou in de buurt? Kortom, dat is geen gemak, daar moet je moeite voor doen. Maar als je er dan wel één vindt, heb je daar ook profijt van. Wij betaalden bij de boer 2 euro voor 2 kilo prei. Hele mooie, verse prei, waar het blad nog aan zit. En dat blad is geen afval, hè! Bourgondisch eten begint bij de boer. Want van dat blad, dat vaak weggegooid wordt, kun je een heerlijke bouillon trekken. Datzelfde blad kun je, als je het heel fijn snijdt, verwerken in een aardappelpuree, een stamppotje, een soep, een wokschotel of een ovenschotel.
Wil je nog meer voordelen? In supermarkten zie je vaak dat de prei vers lijkt, maar het niet is. Het buitenste blad is er soms vanaf getrokken, om het nog maar even langer vers te laten lijken. Die prei is ook vaak slap, dat is dus niet vers, en bovendien veel lastiger om te snijden. Op de foto hebben we wel een verse prei in de supermarkt gevonden, maar heel vaak is dat echt anders.
Gewassen prei of niet
Een voordeel van de supermarkt is dat de prei al gewassen is. Overigens wassen wij een prei alsnog. Er zit dan misschien minder zand in, maar je wil niet weten wie er in de supermarkt heeft staan niezen boven die prei. Dus altijd wassen! Bij de boer is de prei vaak niet gewassen. Dat kun je heel makkelijk zelf. We lezen dan vaak de tip: halveer de prei en spoel uit, maar beter is: snijd de prei in ringen, leg ze in een bak met water. Hussel het een keer flink met je handen. Het zand zakt naar de bodem van de bak en jij hebt verse en schone prei. In het wassen van die prei zit het voordeel dus niet.
Het nadeel van gesneden prei
Dan zijn er alle soorten gesneden prei. Dat lijkt makkelijk, maar er is veel meer verpakkingsmateriaal voor nodig. En er zijn allerlei technieken nodig om te zorgen dat die gesneden prei ook houdbaar blijft. Het grootste nadeel is dat je het eigenlijk in 1 keer op moet maken. Een geopend zakje kun je bijna niet bewaren. Wil je een keer preistengels met ham en kaas eten? Dan moet je alsnog naar die supermarkt voor een stengel “verse” prei. Het lijkt dus makkelijk, maar in feite beperkt het je in de keuken. Wat kost gesneden prei? We zetten hier even de prei van de boer (1 euro per kilo) tegenover gesneden prei uit de supermarkt (€ 2,29 voor 400 gram). Ga er even voor zitten!…. Dat is maar liefst 473% duurder! Meer hoeven we er niet over te zeggen, toch?
Verpakkingen
Gelukkig zijn we er al een tijdje achter dat al die verpakkingen niet goed zijn. Je ziet dan ook minder verpakkingen in de supermarkt. Een hele prei kun je in een mandje stoppen; gesneden prei zit nog altijd in een zak. Dat geldt ook voor alle andere gemaksvarianten, zoals prei uit de diepvries. Ook bij de boer zit de prei in een verpakking, maar daar hangt dan nog netjes een briefje of je gebruikte verpakkingen (netten) wil retourneren. Wij hebben het geluk een boer te kennen die prei, wortels, uien en aardappels verkoopt. In de zomer kunnen we er ook terecht voor groene en gele courgette en bolcourgette. Zoek ook zo’n boer. Let wel op: er zijn heel veel boerderijwinkels die hun groenten gewoon op de veiling kopen. Vraag dus eerst even of de groenten ook echt van eigen teelt of van een collega-boer zijn.
Gezellig inkopen en lachend de keuken in om, ja echt!, prei te snijden
Wij hadden een heerlijk dagje de boer op. Wij kwamen thuis met een megazak prei (de zak brengen we de volgende keer terug) voor 2 euro. Wij pakken de snijplank en het koksmes er lachend bij. Een muziekje aan, iets te drinken op het werkblad en snijden maar. Zo leuk! Ondertussen komen de kinderen even hun verhaal doen in de keuken, en dat is dus echt gezellig. En, we gaan met die verse prei van de boer echt iets lekkers maken. We zetten het nog even op een rij:
- We hebben geld bespaard
- We hebben verpakkingsmateriaal bespaard
- We hebben een hele leuke dag gehad
- We hebben heerlijk gegeten van echt verse prei.
En natuurlijk komen wij ook in de supermarkt, maar liever niet voor verse producten. En natuurlijk begrijpen we dat je niet altijd tijd hebt voor een dagje inkopen en dan lekker en uitgebreid koken. Maar er is altijd een middenweg. Als je het af en toe eens probeert, gaat het vanzelf in je routine zitten. Sinds de uitvinding van de melktap rijden wij altijd 5 meter om als we de kinderen uit school halen. Omdat die melk veel goedkoper is, maar vooral omdat die rauwe melk veel lekkerder is. En de kinderen tappen graag! Zo wordt iets een routine. Verandering begint bij jezelf! Zo krijgt jouw eten een verhaal, en zo ontstaat bij jou thuis vanzelf die echte Bourgondische levensstijl.
