Lekker Tafelen
Online foodmagazine voor iedereen

Is er verschil tussen bospeen, wortels of waspeen

Is er verschil tussen bospeen, wortels of waspeen. Hoe zit dat met de winterwortel of winterpeen  en wat zijn trouwens oerpenen of oerwortels.

Als je het heel precies wilt definiëren blijkt er een verschil in betekenis te bestaan tussen een peen of een wortel. Een peen kan ook de hele plant aanduiden, een wortel is een onderdeel van een plant. Wortelsoorten, eetbaar en oneetbaar zijn er in allerlei kleuren, soorten en maten. Neem bijvoorbeeld een pastinaak. Een pastinaak is ook een wortel!  En wat dacht je van  schorseneren, ook wortels van een plant!   Lekker verwarrend allemaal zo, hè. Hoe dan ook- alle botanische verschillen tussen een peen of een wortel in het midden gelaten-  normaal gesproken bedoelen we in de keukentaal het zelfde met wortel als met peen. De termen worden naar willekeur door elkaar gebruikt. Het zelfde geldt voor de meervoudsvorm, wortels of wortelen. Deze verschillen zijn zo ontstaan omdat we nou eenmaal niet allemaal de zelfde taal, het zelfde dialect spraken in het vroegere “Nederland”.

Bospeen

verschil bospeen wortelBospeen groeit niet in het bos of in bossen, maar het zijn lange slanke penen, wortels of wortelen die met het groene loof  eraan worden verkocht. De worteltjes worden tot een bos gebonden en komen zo in de handel. Ze worden dus niet per gewicht verkocht, maar per bos. Bospeen smaakt fris zoet en we associëren bospeen vooral met de zomer, zoals we winterpeen met de herfst of de winter associëren.  Lees meer over bospeen

Waspeen

Het verschil tussen bospeen en waspeen zit hem in de eerste plaats in het  uiterlijk.  Waspeen is de zelfde groente als bospeen, maar dan zonder loof. De worteltjes worden bovendien gewassen in de handel gebracht. Waspeen wordt per gewicht verkocht. Waspeen wordt het hele jaar door aangevoerd. De smaak van waspeen is minder uitgesproken dan van bospeen. Waspenen die helemaal klaar voor gebruik zijn gemaakt, dus waar al het vuil en alle onregelmatigheden vanaf zijn gehaald, noemen we geschrapte wortel(s). Misschien heb je bij de groenteman wel eens kogelronde worteltjes zien liggen. Je gelooft het niet, maar soms worden de “gewone” worteltjes in de winkel met de hand tot deze kogeltjes gesneden/geschrapt. Er bestaat echter ook een kleine, rond groeiende soort: Parijse Broei Parijse Broei, die zeer zoet van smaak is, wordt zelden als bospeen aangeboden in de winkels omdat de productie vooral naar de verwerkende industrie gaat of direct naar de restaurants.

Winterpeen of winterwortel

Winterpeen is een grote vlezige wortel met een fel oranje kleur. De kern van de winterwortel is iets lichter van kleur. De kleur van de winterpeen is afhankelijk van groeiomstandigheden en erfelij­ke aanleg. Koele, natte zomers geven een minder diep oranje-rode kleur. (De kleur van de winterpenen  wordt bovendien doffer naarmate ze langer in de winkel liggen.) Hoe dieper de kleur oranje, hoe hoger het caroteengehalte. Caroteen wordt door het lichaam omgezet in vitamine A.  Hoewel we winterpenen als een winter- of herfstgroente beschouwen, zijn ze jaar rond verkrijgbaar.

Oerpenen of oerwortels

Een peen, een wortel is het deel van een plant dat zich (meestal) onder de grond bevindt. Het deel waarmee de plant zich vastzet in de grond en waarmee de voedingstoffen uit de grond worden opgenomen. In principe slaat het woord ‘wortel’ dus op alle wortelen van alle planten, en niet alleen op de groente. De oranje penen of wortels, worteltjes of wortelen stammen af van de zogenaamde oerwortels.  Het grappige is, dat er in de oudheid al wortels gegeten werden, maar dat de oranje wortel pas sinds de 16e eeuw schijnt te bestaan. Vele bronnen zijn het erover eens dat deze wortel een Hollandse vondst is. Maar of het om een speling der natuur gaat of een bewuste kruising is, daarover heb ik geen uitsluitsel kunnen vinden.

oerpenen

Duidelijk is wel dat Hollandse oranje wortel uiteindelijk de wereld veroverd heeft. Oerpenen kwamen in diverse kleuren voor. Wit, geel of rood, zelfs donkerpaars tot zwart, maar oranje oerpenen of oerwortels bestonden dus niet. Net als de pastinaak is ook de oerwortel weer terug van weggeweest, zij het dat de supermarkt de oerpenen nog links laat liggen. Wie koken wil met oerpenen zal doorgaans naar een speciaalzaak moeten. Oerpenen, doen het  alleen al goed in je  gerechten vanwege de mooie kleuren. De gele en witte peen smaken minder zoet en hebben minder vezels dan de oranje wortel. De paarse peen is vaak zoeter dan de oranje, vooral de exemplaren met een paarse buitenkant en een oranje kern. Al die verschillende eigenschappen van de oerpeen zullen de creatieve thuiskok dan ook stimuleren om er volop mee te experimenteren.

Lees meer over vergeten groente

Printen

Deze recepten en tips zijn mogelijk ook interessant

Laat een reactie achter

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.